Notariskosten
Wijzigingen als gevolg van de nieuwe Notariswet per 1 oktober 1999 - BTW - Verdere kosten - Maximumtarieven in de familiepraktijk - Wanneer minderdraagkrachtig? - Offerte - Terug naar de notaris - Voorleggen aan ringvoorzitter - Bezwaar / (hoger) beroep - Rente
Wijzigingen als gevolg van de nieuwe Notariswet per 1 oktober 1999
Met ingang van 1 oktober 1999 is een nieuwe Wet op het Notarisambt in werking getreden.
De nieuwe wet brengt ook wijzigingen op tariefgebied mee.
Tot 1 oktober 1999 kende het notariaat drie soorten tarieven:
- vaste tarieven (voor levering van onroerend goed en hypotheken en voor testamenten, huwelijksvoorwaarden, partnerschapsvoorwaarden en samenlevingsovereenkomsten),
- minimum- of basistarieven (in uitzonderingsgevallen)
- adviestarieven.
Met ingang van de nieuwe wet zijn de vaste tarieven
vervallen. Er zijn echter nog maximum tarieven voor minder draagkrachtigen.
voor bepaalde akten in de familiepraktijk
Als deze specifieke regelingen niet van toepassing zijn, stelt de notaris zijn honorarium vast aan de hand van de concrete omstandigheden van de uitgevoerde opdracht. Ook indien een akte bij nader inzien niet doorgaat, kan de notaris voor de door hem verrichte werkzaamheden een honorarium in rekening brengen. Hierbij zullen meestal aspecten als de bestede tijd, de kwalificaties van degenen die bij de uitvoering van de opdracht betrokken zijn geweest, eventueel benodigde specialisatie, gevraagde spoedbehandeling en het financiële belang van de zaak een rol spelen.
Omdat op de hierna genoemde gebieden geen tarieven meer gelden, is het voor de KNB niet meer mogelijk in het algemeen indicaties te geven van de honoraria die u zou kunnen verwachten voor - bijvoorbeeld - het oprichten van een stichting, een vereniging, een BV of een NV, de behandeling van een nalatenschap of andere handelingen waarbij het opmaken van een notariële akte nodig of gewenst is. Het is daarom van groot belang dat u tevoren aan de notaris een indicatie van de te verwachten kosten vraagt (zie "Offerte").
BTW
De notaris moet over zijn honorarium 19% BTW in rekening brengen. De hierna genoemde bedragen zijn inclusief BTW.
Vrije tarieven in de onroerendgoedpraktijk
Met ingang van 1 juli 2003 zijn de tarieven in de onroerendgoedpraktijk vrijgegeven.
Verdere kosten
Hiervoor is uitsluitend gesproken over het verschuldigde notarieel honorarium (incl. BTW) wanneer de notaris een akte van levering of een hypotheekakte opmaakt. Daarnaast moet bij een levering 6% overdrachtsbelasting over de koopsom worden afgedragen aan de overheid. Bij de hypotheekakte wordt 3,- registratierecht in rekening gebracht. Dit gebeurt via de notaris. De inschrijving van een akte van levering bij het kadaster kost ook geld: 74,27 bij een geheel kadastraal perceel, 442,- bij een gedeeltelijk kadastraal perceel. Ook de hypotheekakte moet in het kadaster worden ingeschreven. Voor hoofdsommen tot en met 50.000,- bedragen de inschrijvingskosten 46,07; daarboven bedragen de inschrijvingskosten 92,15. Moet een hypothecaire inschrijving op het kadaster worden doorgehaald, dan bedraagt het kadastraal recht voor deze doorhaling 7,79 per door te halen inschrijving. Al deze bedragen zijn vrij van BTW.
Daarnaast brengt de notaris kadasterkosten in rekening voor zijn onderzoek dat verband houdt met het opmaken van de akte. Sinds 1 oktober 1999 wordt deze kostenpost niet meer centraal vastgesteld. U kunt uw notaris om een schatting van de te verwachten kadasterkosten vragen. Deze zogenaamde recherchekosten zijn met BTW belast.
Maximumtarieven in de familiepraktijk
Vanaf 1 januari 2003 geldt ook voor bepaalde akten in de familiepraktijk maximumtarieven voor minderdraagkrachtigen.Deze kunnen aan de voorzitter van de kamer van toezicht vragen een notaris binnen het arrondissement een bepaalde akte te laten opmaken, waarbij de notaris niet meer aan honorarium in rekening mag brengen dan het in de ministeriële regeling vastgelegde maximumtarief. Exclusief BTW komt dit op een bedrag van 313,- per akte. Akten die voor een dergelijke maximering in aanmerking komen zijn akten waarbij geen vermogensobjecten betrokken zijn of mogelijkheden tot financiering aanwezig zijn, zoals testamenten, huwelijksvoorwaarden, partnerschapsvoorwaarden, samenlevingsovereenkomsten en verdelingen van een negatief vermogen. Ook kan voor het opmaken van een verklaring van erfrecht met betrekking tot een nalatenschap die per saldo minder dan 6370,- bedraagt, een verzoek gedaan worden tot maximering van het notarieel honorarium.
Indien u niet minderdraagkrachtig bent en geen (gezamenlijk) eigen vermogen heeft van meer dan 226.980,-, geldt voor testamenten, huwelijksvoorwaarden, partnerschapsvoorwaarden en samenlevingsovereenkomsten een ander maximumhonorarium. Op grond van de Notariswet mag de notaris niet meer dan 1252,- (ex. BTW) per akte voor de daaraan verbonden gebruikelijke werkzaamheden in rekening brengen. U hoeft - anders dan indien er sprake is van minder draagkracht - hiervoor geen verzoek in te dienen. De notaris zal dit maximum automatisch toepassen indien daarvoor aanleiding is. Het honorarium van de notaris mag niet boven het maximumtarief uitkomen. De maximering speelt natuurlijk alleen een rol indien de werkzaamheden van de notaris zodanig waren dat een redelijk honorarium daarvoor boven het maximumtarief uitkomt. Dan zal de notaris zijn honorarium tot het toepasselijke maximumtarief moeten beperken. Het maximumtarief geldt per akte of per verrichte dienst. De maximering betreft uitsluitend het notarieel honorarium. De overige aan de akte verbonden kosten dient u altijd volledig te voldoen.
Wanneer minderdraagkrachtig?
U komt in aanmerking voor het maximumtarief minderdraagkrachtigen indien voldaan is aan artikel 34 van de Wet op de rechtsbijstand: indien u alleenstaand bent mag uw netto-inkomen niet hoger zijn dan 1503,- per maand, indien u met een of meer anderen een gemeenschappelijke huishouding voert mag het netto-inkomen per maand ten hoogste 2113,- bedragen. Daarnaast mag u niet beschikken over een eigen vermogen van meer dan 6370,-(alleenstaand) respectievelijk 9100,- (overige gevallen). Voor de vaststelling van het inkomen / vermogen wordt op grond van lid 3 van artikel 34 (behoudens in het geval van onderling tegenstrijdige belangen) niet alleen gekeken naar inkomen / vermogen van degene die het verzoek doet maar ook naar dat van de echtgenoot / geregistreerde partner (tenzij duurzaam gescheiden levend) en naar dat van de persoon (van verschillend of gelijk geslacht) met wie duurzaam een gezamenlijke huishouding wordt gevoerd, voorzover althans daarmee niet een bloedverwantschap in de eerste of tweede graad bestaat.
Alvorens u zich tot de voorzitter van de kamer van toezicht kunt wenden zult u een verklaring ten aanzien van uw inkomen en vermogen moeten vragen. De verklaring wordt afgegeven door de burgemeester van uw woonplaats. Tot welke instantie u zich daarvoor moet melden, verschilt per (deel)gemeente.
Per arrondissement is er een kamer van toezicht. Het adres is hetzelfde als dat van de rechtbank. U kunt de notaris om het adres en om nadere informatie over de minderdraagkrachtigenregeling vragen.
Offerte
Onder de nieuwe Notariswet is het - door de afschaffing van de vaste tarieven - heel belangrijk dat u zich tevoren op de hoogte stelt van de kosten die aan notariële dienst zijn verbonden. U kunt de notaris daartoe om een 'offerte' vragen.
Daarbij moet u bedenken dat de vraag welke werkzaamheden de notaris ter uitvoering van een gegeven opdracht zal uitvoeren, niet iets is wat uitsluitend ter beoordeling van de opdrachtgever staat. Indien u bijvoorbeeld aan de notaris vraagt de akte op te maken waarbij u de eigendom van een woning overdraagt als verkoper of de eigendom juist als koper geleverd krijgt (de akte van levering), kunt u aangeven welke uw wensen zijn over de daarbij uit te voeren werkzaamheden. Maar een groot deel van die werkzaamheden ligt al vast, op grond van de taak van de notaris.
Indien u de notaris vraagt welk honorarium voor de akte in rekening wordt gebracht, hoort het bedrag van de offerte van de notaris deze noodzakelijke en de overige gebruikelijke werkzaamheden in ieder geval te dekken.
Daarnaast is het van belang te weten wat de financiële gevolgen zijn indien - naast de gebruikelijke werkzaamheden - nog extra of vervolgwerkzaamheden worden verricht. Deze werkzaamheden kunnen een gevolg zijn van de bijzondere omstandigheden in dit concrete geval maar u kunt ook specifiek om deze extra werkzaamheden hebben gevraagd.
De notaris kan zijn offerte op verschillende manieren inrichten. Hij kan een vast bedrag aangeven voor de gebruikelijke werkzaamheden; hij kan aangeven welk bedrag er gemiddeld door zijn kantoor voor dit soort werkzaamheden wordt gedeclareerd of binnen welke marges dat bedrag meestal ligt; hij kan een (redelijke) schatting maken van de voor de gevraagde werkzaamheden te verwachten kosten; hij kan aangeven welk uurtarief hij bij de betreffende werkzaamheden in rekening brengt, aangevuld met een schatting van de te verwachten kosten in het concrete geval, enz. Het is van groot belang dat u bij twijfel navraagt welke 'lading' precies door de offerte wordt gedekt.
Niet tevreden over declaratie notaris?
Terug naar de notaris
Indien u niet tevreden bent over de declaratie van de notaris kunt u om te beginnen de notaris om nadere informatie vragen. Ook kunt u hem om een specificatie vragen. Op grond van de Notariswet is de notaris namelijk verplicht op verzoek een rekening van zijn honorarium voor ambtelijke werkzaamheden en de overige aan de zaak verbonden kosten op te maken waaruit duidelijk blijkt op welke wijze het in rekening gebrachte bedrag is berekend.
Voorleggen aan ringvoorzitter
Komt u na uitwisseling van standpunten niet tot overeenstemming met de notaris dan zult u op grond van de Notariswet het geschil over de gespecificeerde declaratie moeten voorleggen aan de voorzitter van de "ring" (het arrondissement) waartoe de notaris behoort. De notaris dient u te informeren over de naam en het adres van de ringvoorzitter tot wie u zich kunt wenden. U zult de ringvoorzitter schriftelijk om een beslissing over het geschil moeten vragen. De brief moet zijn ondertekend, van de datum zijn voorzien en uw naam en adres bevatten. Bovendien zult u de redenen moeten aangeven waarom u het met de declaratie van de notaris niet eens bent. En voorts sluit u de nota van de notaris en verder van belang zijnde stukken bij. Indien de ringvoorzitter van mening is dat uw verzoek om een beslissing niet voldoet aan de wettelijke voorschriften of dat de verstrekte gegevens en stukken onvoldoende zijn om een oordeel op te baseren, zal hij u vragen binnen een daartoe gestelde termijn uw verzoek aan te vullen. Indien u (onvoldoende) aan dit verzoek voldoet, kan de ringvoorzitter besluiten uw verzoek niet in behandeling te nemen. Dit zal hij u moeten laten weten binnen 4 weken nadat het verzoek is aangevuld danwel de daarvoor gestelde termijn is verstreken zonder dat u aanvullende gegevens heeft verschaft. Is er geen sprake van omstandigheden die zouden kunnen leiden tot een niet-in-behandelingneming, dan zal de ringvoorzitter beide partijen (u en de notaris) kunnen oproepen voor overleg. Ook kan de ringvoorzitter aan u of de notaris nadere inlichtingen of de overlegging van stukken vragen. Het overleg zal ook een gelegenheid kunnen zijn om te trachten alsnog "in der minne" tot overeenstemming te komen. Lukt dat niet dan zal de voorzitter binnen 8 weken na ontvangst van uw verzoek een beslissing nemen. Indien nadere informatie is gevraagd wordt deze termijn opgeschoven tot de aanvullende informatie is gegeven of de termijn die daarvoor gesteld is, is verstreken. Mocht de ringvoorzitter langer nodig hebben dan deze 8 weken, dan zal hij u dit tijdig laten weten onder vermelding van een (redelijke) termijn waarbinnen de beslissing tegemoet kan worden gezien. De beslissing wordt schriftelijk aan u en aan de notaris toegezonden. Aan het voorleggen van het declaratiegeschil aan de ringvoorzitter zijn geen kosten verbonden.
Bezwaar / (hoger) beroep
Indien u het niet eens bent met de uitspraak van de ringvoorzitter, kunt u bij hem bezwaar aantekenen. Nadat de ringvoorzitter schriftelijk een uitspraak op dit bezwaar heeft gedaan is beroep mogelijk bij de rechtbank en vervolgens hoger beroep bij de afdeling Rechtspraak van de Raad van State. U zult telkens bij de verzending van de uitspraak over de te volgen procedure worden geïnformeerd.
Rente
Indien de notaris bij zijn werkzaamheden geld voor u in bewaring houdt, zal hij de rente die hij daarover ontvangt aan u vergoeden.